Oudere politici op kieslijsten: positief of problematisch?

Heel wat oudere politici hebben recent hun terugkeer naar de politiek aangekondigd.  Zo zullen o.a. Jan Peumans (72), Mieke Vogels (69), Louis Tobback (85) en Willy Claes (85) terug op een kieslijst voor de nationale, Vlaamse of lokale verkiezingen staan.  Enkele van hen zijn lijstduwer en zullen dus waarschijnlijk geen zetel krijgen, wat eveneens niet hun ambitie is.  De laatste weken deed dit thema heel wat stof opwaaien.

In het radioprogramma “De wereld vandaag” op Radio 1 werd aan gerontoloog Els Messelis gevraagd of het een goede zaak is dat oudere politici op kieslijsten staan. Messelis is voorstander dat ouderen zich nog engageren voor politieke lijsten. Ze kaart aan dat de snelheid van informatieverwerking wel degelijk lager is bij ouderen (dit daalt tevens al geleidelijk aan vanaf 25 jaar) maar dat ouderen nog beroep kunnen doen op hun plastisch brein en levenslang kunnen bijleren. In de maatschappij wordt er vaak gekeken naar zaken die achteruit gaan bij het ouder worden en worden de zaken die beter worden onderbelicht. Ouderen kunnen over het algemeen meer relativeren, kiezen voor wat echt belangrijk is en hebben veel levenservaring.

Daarnaast wordt de oudere bevolking vaak op één hoop gegooid. Er is de vooroorlogsgeneratie, de stille generatie. Vervolgens zijn er de vroege babyboomers en de generatie X. Dat zijn allemaal mensen die in een andere samenleving, met andere waarden, ouder zijn geworden en nu met pensioen gaan of zijn.

Enkele van de oudere politici die zich op een kieslijst zetten, geven aan later geen zetel op te nemen indien ze verkozen geraken. Dan lijkt het een louter campagnemiddel. Messelis is van mening dat de ouderen ook andere rollen kunnen vertolken zoals het coachen van jongere politici, meer achter de schermen actief zijn… Als oudere volwassenen nog het vuur en de passie hebben of zich op een of andere manier te engageren, waarom niet?

Verder wordt de politieke structuur tijdens het gesprek in vraag gesteld. Hoeft de politieke wereld zo hard te zijn met nachtvergaderingen, uitputting van politici, heel hoge informatieverwerking…?  Dit zorgt er mogelijks voor dat oudere politici, maar evenzeer ook anderen, dit niet kunnen volgen. Messelis pleit ervoor dat de politiek meer wordt afgestemd op de persoonlijke omstandigheden van de politici.

Tot slot haalt Messelis aan dat jonge mensen heel veel kunnen leren van oudere volwassenen, maar dat dit zeker ook omgekeerd geldt. Zelf staat de professor voor een verbindende samenleving waarbij verschillende generaties van elkaar leren.

Tijdens het radiogesprek kwamen er ook enkele berichten van luisteraars binnen:

  • “Zoals niet iedere wijn verzuurt bij het ouder worden, zo ook niet iedere persoon van leeftijd”
  • “Ik ben zeker voorstander van oudere kandidaten. De vergrijzing neemt almaar toe, de gemiddelde leeftijd in woonzorgcentra is boven de 85 jaar, de vertegenwoordiging van deze leeftijdsgroep mag zeker.”
  • “Tachtigers en zestigers als hetzelfde bekijken, dat is hetzelfde als dertigers en tieners met elkaar vergelijken.”
  • “De politieke stiel is een harde stiel. Vergaderen, onderhandelen… dat valt niet altijd binnen de klassieke werkuren.”
  • “Er is een pensioenleeftijd en die is er niet voor niets.”
  • “Die dino’s zouden beter gewoon achter de zijlijn blijven staan.”
  • “De toekomst is aan de jonge mensen.”
  • “Dit is panieklijstvorming.”
  • “Ik vind het niet goed voor de politiek en de democratie als men zijn politieke gewicht in de schaal wil leggen om te steunen. Dat kan dat beter door nieuwe kandidaten te steunen en niet door een plekje in te nemen in op die lijsten en burgers op te roepen voor kandidaten die eigenlijk geen plek willen opnemen.”

Verder werd dit thema ook besproken tijdens het VRT NWS Laat van 11 december 2023. Politicoloog Dave Sinardet geeft aan dat het een slimme zet is om oudere politici op de kieslijsten te zetten, er wordt namelijk verwacht dat ze veel stemmen krijgen. Ze hebben een bepaalde bekendheid waardoor ze amper campagne dienen te voeren. Daarnaast straalt hun aanwezigheid ook een zeker vertrouwen af op de andere, jongere politici. Het laat zien dat ze zich nog steeds achter de partij scharen, het geldt als een soort kwaliteitslabel.

Vervolgens wordt er ingegaan op de verschillende elementen die invloed hebben op de lijstvorming. Dit is het evenwicht tussen verschillende regio’s, de verplichte man-vrouwverhouding, het voorzien van personen met verschillende etnisch-culturele achtergronden… Het is de bedoeling dat de lijst representatief is voor de bevolkingsgroep, ook op basis van leeftijd. In de huidige, vergrijzende samenleving is het dus zeker belangrijk dat er ook oudere kandidaten zijn.

Zoals je merkt, komen er in dit debat verschillende standpunten naar boven. We willen ook jouw mening weten. Laat het achter in de reacties schrijf er een blogtekst over zoals ook Geert Messiaen, voorzitter van Vief Roeselare, reeds deed. Wat denk jij over:

  • Is het een goede zaak dat er oudere politici op de kieslijsten staan? Waarom wel/niet?
  • Wat vind je ervan dat deze oudere politici later geen politiek engagement zullen opnemen? Is dit een loutere campagnetechniek?

Bronnen:

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/12/kan-je-politiek-fit-blijven-na-je-70ste/

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/11/oude-bekenden-politiek-lijst/

 

 

Scroll naar boven